Een eindeloos opgerekte oude dag

Tunneltje De Thij, OldenzaalHet is pervers: terwijl de AOW-leeftijd steeds verder omhoog schuift, gaat de ondergrens van de ouderdom steeds verder naar beneden. We zijn steeds jonger ‘oud’.

Het spraakgebruik heeft daarbij een handje geholpen. Toen ‘bejaard’ als beledigend gold en werd vervangen door het eufemisme ‘oudere’ (of ‘senior’) werd het wel erg makkelijk om de grenzen bij te stellen. Want iemand van 56 zal men niet gauw ‘bejaard’ noemen, maar hij/zij wordt klakkeloos tot ‘oudere’ bestempeld.

Tekenend is het cynisme waarmee het Sociaal en Cultureel Planbureau die term hanteert. Voor het SCP is ‘oudere’ synoniem met 55-plusser. In een tweejaarlijks terugkerend Arbeidsvraagpanel informeert het zich bij werkgevers door middel van tendentieuze vragen als: Hoe functioneren 55-plussers in deze organisatie als u dat vergelijkt met werknemers jonger dan 55 jaar? Functioneren zij beter, even goed of slechter dan de jongere werknemers? – Hoe schat u in dat de productiviteit van de 55-plussers in deze organisatie zich verhoudt tot hun loonkosten? Is hun productiviteit hoger, gelijk of lager dan hun loonkosten? – En Er bestaan maatregelen om oudere werknemers beter en prettiger te laten functioneren op hun werk, waarbij de laatste ‘prettige’ optie is:  Teruggang in functie en salaris (demotie).

En dan moet de huidige 55-jarige nog dertien jaar meedoen op de arbeidsmarkt. Wie nu veertig is krijgt misschien pas tegen zijn/haar zeventigste AOW. Met grote kans op langdurige werkloosheid, want met de kansen op de arbeidsmarkt is het voor de ‘oudere’ slecht gesteld. Mede dankzij dat stempel, ‘oudere’.

Advertenties

…, toch?

Personeelsfunctionarissen schijnen een speciale training te krijgen in het gebruik van abominabele clichés. Dat de bespottelijkheid van het HRM- jargon allerwegen wordt ingezien en de satire over “kantoorclichés” in boekvorm over de toonbank gaat lijkt niet uit te maken.

Ook de Koninklijke Bibliotheek (die zich tegenwoordig beschaamd KB, nationale bibliotheek noemt — misschien wordt het tijd die K af te schaffen, hoewel er in dit geval nog een historische rechtvaardiging is) — welnu, ook de KB ontkomt in haar personeelsadvertenties niet aan het HR-taaltje met zijn vage modismen en mixed metaphors. De KB waarvan je zou verwachten dat ze optreedt als hoeder van de Nederlandse taal — want, zo meldt ze trots, De KB, nationale bibliotheek, draagt vanuit de kracht van het geschreven woord bij aan een slimmer, vaardiger en creatiever Nederland.

Een paar stijlbloempjes uit het koninklijk priëel:

Ben jij het Hoofd Onderzoek die je team van gemotiveerde en zelfstandige kennisprofessionals in hun kracht weet te zetten?

We zijn op zoek naar een omgevingsbewuste en resultaatgerichte collega die naast de business staat en vanaf het begin constructief meedenkt over ontwikkelrichtingen.

Je acteert stevig op de inhoud, maar houdt daarbij ruimte voor nuance.

Deze ruimte heb je overigens ook in je eigen team dat graag kennis deelt en gelooft dat elke goed idee [!] begint met een kop koffie en nieuwsgierigheid.

Bij dat soort taal doemt het vermoeden op van een grote leegte, een gebrek aan zakelijke competentie.

Een van de voor mij meest irritante clichés in het HRM-idioom is niet zozeer een slecht gekozen metafoor, als een uitdrukking die in de spreektaal weliswaar heel gewoon is, maar uiting geeft aan een naar soort gedrag.

Onze ideale kandidaat … heeft een relevant diploma op zak, liefst van een bibliotheekopleiding en anders ga je dat alsnog halen toch?! (De Bibliotheek AanZet)

Je wilt af en toe ook naar Leeuwarden. Fryslân boppe toch? (GH+O)

Waarom is dat … toch dan zo irritant? — Omdat de lezer of luisteraar wordt gedwongen tot instemming (want hoe ga je hier tegenin?), terwijl het bij voorkeur wordt vastgehaakt aan een banaliteit zo blèrend dat je het liefst je oren zou wegdraaien.

De perfecte karikatuur van HR-isme hoef ik niet te verzinnen. Die ligt kant en klaar voor me in de zojuist geciteerde advertentie, waarmee een communicatiebureau een tekstschrijver werft. De hijgerigheid werkt eerder wanhopig dan geïnspireerd.

GH+O Leiden zoekt een copywriter met gevoel voor strategie. Of een strateeg met een lekkere pen. Een buitenmens. Want altijd binnen in een hokje zitten schrijven is niets voor jou. Buiten zijn de kansen. Je bent op je best als je losgelaten wordt. En dat wórd je. Om samen met een groep enthousiaste, ondernemende collega’s onze Leidse vestiging héél groot te maken. Want, wij willen naar de maan. En jij? Jij hoeft niet aangejaagd te worden; jij lanceert jezelf!

Overtuigen is jouw middle-name. Je steekt graag de hersens uit de mouwen.

Je kunt roeien met de riemen die je hebt. Ineens toch minder tijd? Gaan met die banaan!

Mooie klanten met oog voor de wereld: van ministeries, musea’s [!] en veiligheidsregio’s tot goede doelen en (hoge)scholen.

Kunnen teksten kwijlen? — Houd maar liever een dweil bij de hand. Toch?

De gemeenschap

Een van de meest populaire woorden in het politieke jargon is nog steeds gemeenschap. De Turkse, Marokkaanse, islamitische, joodse gemeenschap“Dé Joodse gemeenschap bestaat niet,” stelt een historicus. Dat zou een open deur moeten zijn. Zoals er ook geen islamitische of christelijke gemeenschap bestaat.

En de homogemeenschap (93.800 Google hits)? De absurditeit van het begrip wordt duidelijk als je er de heterogemeenschap (350 hits) tegenover zet. Wat verbindt mij, heteropersoon, met een willekeurige andere heteropersoon? Niets dan het feit dat onze sexuele interesse uitgaat naar het andere geslacht.  Lees verder De gemeenschap

Gasbeton

poster Jesper Just, Continuous Monuments, Den Haag, Laan van NOI © Aad Gooidiep 2017

De poster deed me schrikken. Het Lange Voorhout volgebouwd met betonnen muurtjes, de plantsoenen omgeschept?

Het valt mee. En het valt tegen. Anders dan de opschepperige titel Continuous Monuments doet vrezen vult het kunstwerk, sculptuur of bouwsel of installatie, niet meer dan een bescheiden rechthoek voor het barokke paleisje waarop nog steeds het opschrift Hoge Raad prijkt, en dat ook bekend is onder de historische naam Huis Huguetan. Daarbinnen wordt videowerk getoond van de Deense kunstenaar Jesper Just, een lieveling van de musea voor moderne kunst. Zijn slordig gemetselde muurtjes buiten vormen een openluchtbioscoopje, waar ’s avonds de voorstelling wordt voortgezet. Maar dat valt de daglichtpassant niet op. Lees verder Gasbeton

Mondrianitis

Mondrianitis. Schenkkade 50 Den Haag, alias Haagsche Zwaan, met Stijl-beplakking © Aad Gooidiep 2017

Altijd gedacht dat Mondriaan schilderde langs een lineaal. Hoewel het natuurlijk ook afplakband had kunnen zijn. Maar dat is één (nr. 3) van de “vijf mythes” die het Haags Gemeentemuseum wil “ontkrachten”.

Maar wat doet het museum om de mythe van de lineaal te ontzenuwen? — Niets. Lees verder Mondrianitis

“Ontwikkelingshulp, windmolens, kunst, innovatie, omroep enz.”

Ik weet niet hoe u dat “enz.” zou invullen, of hoe ik dat zelf zou moeten doen. Er is er maar één die deze incoherente opsomming kan completeren, en dat is de auteur. Naar zijn mening is het allemaal onzin, of in ieder geval verspilling van publieke gelden. Lees verder “Ontwikkelingshulp, windmolens, kunst, innovatie, omroep enz.”

Schandpaaljustitie

Schandpaal te Goejanverwellesluis © Aad Gooidiep 2016

Zo beschrijft het De Volkskrant (28-1): “Een 68-jarige vrouw uit Oldenzaal heeft zelfmoord gepleegd, één dag nadat justitie in een opsporingsprogramma op tv had laten zien hoe ze een portemonnee stal van een bejaarde vrouw.” Geen brute beroving – de “bejaarde” had haar portemonnee bij de kassa laten liggen.

Ik weet niet wat dat subtiele verschil moet uitdrukken – 68-jarig versus bejaard – maar het schijnt iets te betekenen. Volgens de woordvoerder van Justitie moeten we het ook “van de andere kant bekijken. Het slachtoffer was een 78 jarige vrouw”. Lees verder Schandpaaljustitie